CNC ve talaşlı imalat operasyonlarında iş parçasının tezgâh üzerindeki konumunun doğru belirlenmesi, hassas işleme için en temel adımdır. Eksen sıfırlama işlemlerinde kullanılan parça sıfırlama probları (Edge Finder / Köşe Sıfırlama Probu), x ve y eksenlerinde iş parçası referans noktalarının yüksek doğrulukla ve pratik biçimde tanımlanmasını sağlar.
Temak Teknik’in hazırladığı prob çeşitleri ve uygulama adımlarını içeren bilgilendirme videosunu aşağıdan izleyebilirsiniz:
Parça Sıfırlama Probu Çeşitleri ve Özellikleri
Saha ihtiyaçlarına ve tezgâh altyapısına göre farklı prob çözümleri kullanılmaktadır:
1. Mekanik Problar
Mekanik problar, yay mekanizmasıyla birleştirilmiş iki kademeli silindirik yapıdan oluşur. İmal edildiği malzemeye göre üç gruba ayrılır:
- Çelik Problar: Ekonomik bir çözüm sunar. Ancak zamanla sürtünmeye bağlı olarak manyetikleşme riski taşıyabilir.
- Paslanmaz Çelik Problar: Manyetikleşme riskini ortadan kaldırarak daha kararlı bir ölçüm imkanı sağlar.
- Seramik Problar: Aşınma direnci son derece yüksektir. Şoklara karşı dayanıklı yapısı ve manyetikleşmeme özelliği ile uzun ömürlü bir kullanım sunar.
2. Işıklı ve Sesli Problar
İletken iş parçalarında temas anında devreyi tamamlayarak hem görsel (LED) hem de işitsel (buzzer) uyarı veren sistemlerdir:
- Devir Gerektirmez: Fener miline devir vermeden (durur vaziyette) direkt temas ile ölçüm yapılmasına imkan tanır.
- Yüksek Hassasiyet: 0.005 mm (5 mikron) seviyesinde hassasiyet sağlar.
- Not: Işıklı/sesli probların çalışabilmesi için iş parçasının ve tezgâh tablasının iletken olması gerekir (plastik veya yalıtımlı malzemelerde mekanik problar tercih edilmelidir).
Mekanik Prob ile Doğru Sıfırlama Nasıl Yapılır?
Mekanik prob ile 0.01 mm (%1) hassasiyetinde parça sıfırlaması gerçekleştirmek için şu adımlar izlenmelidir:
- Devir Ayarı: Mekanik problar fener mili döndürülerek kullanılır. Önerilen çalışma devri 400 – 600 dev/dak (ideal olarak 500 dev/dak) aralığıdır. Yüksek devirler yay mekanizmasının fırlamasına ve ekipmanın zarar görmesine neden olur.
- Kademeli Yaklaşma: El çarkı ile iş parçasına yaklaşılır. Probun alt ucu ilk temasta salgılı (yalpalı) şekilde döner.
- Atma Noktası (Referans Anı): Temas ilerledikçe eksenel yalpalama düzelir ve tam eksene geldiği anda alt uç yan tarafa doğru “atama/kırma” hareketi yapar. Bu atma hareketi görüldüğü an eksen hareketi durdurulmalıdır.
- Koordinat Tanımlama: Atma anındaki konum referans alınarak kullanılan prob ucunun yarıçapı (örneğin Ø10 mm uç için 5 mm) eksen değerine eklenir veya çıkarılır.
Kullanımda Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Hususlar
- Z Ekseninde Kullanılmamalıdır: Parça sıfırlama probları yalnızca X ve Y eksenlerinde yatay temas için tasarlanmıştır. Z ekseninde dikey baskı uygulanması probaların kırılmasına ve tezgâha zarar vermesine yol açar.
- Devir Sınırına Uymak: Mekanik problarda üretici tarafından belirtilen devir limitleri aşılmamalıdır.
- Manyetikleşme Kontrolü: Ölçüm hatalarının önüne geçmek için çelik probların dönemsel olarak manyetikten arındırılması veya seramik/paslanmaz modellerin tercih edilmesi önerilir.
İş parçalarınızda hızlı ve hassas sıfırlama sağlayan prob çeşitleri ve teknik detaylar için temak.com.tr web sitemizi ziyaret edebilir, uzman kadromuzdan destek alabilirsiniz.