Talaşlı imalat operasyonlarında yaygın olarak tercih edilen HSS (High Speed Steel – Yüksek Hız Çeliği) parmak frezeler, yüksek toklukları, darbe dayanımları ve ekonomik maliyetleri ile öne çıkan kesici takımlardır. Karbür takımlara oranla daha esnek bir yapıya sahip olan HSS frezeler, özellikle darbeli kesimlerde ve standart toleranslı imalat süreçlerinde güvenle kullanılır.
Temak Teknik’in hazırladığı HSS parmak freze çeşitleri, ağız sayıları, kaplama türleri ve bileme avantajlarını içeren bilgilendirme videosunu aşağıdan izleyebilirsiniz:
HSS Frezelerin Avantajları ve Temel Özellikleri
- Yüksek Darbe Dayanımı ve Tokluk: Karbür frezelere kıyasla kırılganlığı çok düşüktür. Tezgah rijitliğinin az olduğu durumlar ile darbeli/titreşimli kesim operasyonlarında takımı kırmadan güvenle çalışır.
- Düşük Maliyet ve Kolay Bileme: Satın alma maliyetleri düşüktür. Ayrıca üniversal veya küçük parmak freze bileme makinelerinde ağız ve yanak bilemesi çok düşük maliyetlerle kolayca gerçekleştirilebilir.
- Malzeme İşleme Çeşitliliği: Yumuşak çelikler ( < 180 HB), alüminyum, bakır, ahşap, plastik ve kompozit malzemelerin işlenmesinde idealdir.
Malzeme Yapısı ve Kaplama Seçenekleri
- HSS-Co (Kobalt Alaşımlı HSS): Yapısında %5 ile %8 arasında kobalt barındırır. Kobalt katkısı, takımın yüksek sıcaklıklara karşı direncini artırır ve kesme ömrünü uzatır.
- Kaplamasız HSS Frezeler: Özellikle alüminyum, bakır ve paslanmaz malzemelerin işlenmesinde malzemenin takıma yapışmasını (sıvanmasını) önlemek adına kaplamasız ve son derece keskin ağızlı olarak tercih edilir.
- Kaplamalı HSS Frezeler (Örn. Zirkonyum): Yüzey kalitesinin yüksek tutulması istendiğinde sürtünmeyi düşüren ve aşınmayı geciktiren özel kaplamalar uygulanır.
Ağız Sayılarına ve Formlarına Göre HSS Freze Tipleri
- 1 Ağızlı Frezeler: Ahşap, pleksi, plastik ve kompozit malzemelerin kesiminde (Router tezgahlarında) talaşı hızla tahliye etmek için kullanılır.
- 2 ve 3 Ağızlı Frezeler: Alüminyum ve yumuşak metallerin işlenmesinde ve kama yuvası açma (daldırma frezeleme) operasyonlarında tercih edilir.
- 4 Ağızlı Frezeler: Genel çelik işleme ve yan yüzey frezeleme operasyonlarında yaygın kullanılır.
- 6 Ağızlı ve Tırtıklı (Kaba) Frezeler: Talaşı küçük parçalara kırarak yüksek talaş kaldırma imkanı sunar (kaba işlem) veya çok ağızlı yapısıyla hassas yüzey finişi elde edilmesini sağlar.
- Form Frezeler: Düz (90° köşe), küre uçlu (köşe radüslü), konik veya özel pah açma formlarına sahip özel profilli tipleri mevcuttur.